Przewodnik: Działalność refleksologiczna dla osoby z niepełnosprawnością — domownika rolnika

Kim jesteś: 20-letnia domowniczka rolnika (KRUS), wkrótce orzeczenie o niepełnosprawności. Masz małą umowę zlecenie w normobarii (nie przekraczającą progów). Jesteś udziałowcem spółki w normobarii. Chcesz prowadzić refleksologię w gabinecie w normobarii, 3-4 dni w tygodniu, max 5 klientów dziennie. Najlepiej bez VAT.

Spis treści

1. FAQ — odpowiedzi na wszystkie pytania
2. Rekomendowana ścieżka — opcja A: JDG w KRUS
3. Rekomendowana ścieżka — opcja B: Działalność nierejestrowana
4. Porównanie opcji — tabela
5. Formalności krok po kroku
6. Dofinansowania — pełna lista
7. Umowa podnajmu gabinetu
8. VAT i podatki
9. Harmonogram wdrożenia
10. Źródła (Linki URL)

FAQ — odpowiedzi na wszystkie pytania

1. Jaki rodzaj działalności najkorzystniej otworzyć?

Odpowiedź: Najkorzystniejsza jest Jednoosobowa Działalność Gospodarcza (JDG) z opodatkowaniem ryczałtem (8,5% lub 3%) i pozostaniem w KRUS pod warunkiem, że spełniasz warunki ustawowe (o tym poniżej).

Dlaczego JDG, a nie działalność nierejestrowana?

• Planujesz 3-4 dni × 5 klientów = 15-20 klientów tygodniowo
• Przy średniej cenie 100-150 zł za sesję to 6.000-12.000 zł miesięcznie — przekracza limit działalności nierejestrowanej (~3.500 zł)
• JDG daje dostęp do PEFRON, ulg ZUS, możliwości odliczania kosztów

Dlaczego ryczałt, a nie skala podatkowa?

• Ryczałt: 8,5% (lub 3% jeśli usługi związane z ochroną zdrowia) od przychodu
• Skala podatkowa: 12% od dochodu, ale wymaga pełnej księgowości uproszczonej
• Dla refleksologii z niskimi kosztami — ryczałt jest prostszy i często korzystniejszy

Dlaczego nie spółka?

• Jesteś już udziałowcem spółki w normobarii — druga spółka to podwójne koszty (KRS, księgowość, CIT)
• Dla refleksologii jednoosobowej JDG jest najprostszą i najtańszą formą

PKD dla refleksologii:

• 86.90.Z — Pozostała działalność w zakresie opieki zdrowotnej, gdzie indziej niesklasyfikowana (najlepsze, bo daje zwolnienie z VAT)
• 96.04.Z — Działalność usługowa związana z poprawą kondycji fizycznej (alternatywnie, bez zwolnienia z VAT)
• 96.09.Z — Pozostała działalność usługowa gdzie indziej niesklasyfikowana

2. Czy otworzyć JDG w KRUS?

Odpowiedź: Tak, to najkorzystniejsza opcja, ale wymaga sprawdzenia ustawowych warunków.

Kto może pozostać w KRUS po otwarciu JDG?

Zgodnie z ustawą o ubezpieczeniu społecznym rolników, domownik rolnika może podlegać KRUS mimo prowadzenia działalności gospodarczej, jeśli:

• Działalność nie jest związana z rolnictwem (refleksologia nie jest)
• Nie podlega obowiązkowo ZUS z innego tytułu
• Kontynuuje bycie domownikiem (mieszka i pracuje w gospodarstwie rolnym)

ALE — ważna zmiana od 2022: Osoby prowadzące JDG i będące domownikami rolnika mogą podlegać KRUS, ale muszą spełniać dodatkowe warunki — przede wszystkim:

• Nie mogą być zatrudnione na umowę o pracę
• Działalność gospodarcza nie może być podstawowym źródłem utrzymania gospodarstwa domowego

Kluczowa kwestia — Twoje orzeczenie o niepełnosprawności:

Osoba z niepełnosprawnością prowadząca JDG ma prawo do podlegania KRUS na mocy art. 5a ustawy o KRUS — jeśli złoży wniosek i spełni warunki, może być ubezpieczona w KRUS z tytułu bycia domownikiem, nawet jeśli prowadzi JDG.

Procedura:

1. Zarejestruj JDG w CEIDG
2. Złóż wniosek do KRUS o pozostanie w ubezpieczeniu (formularz KRUZ-1)
3. Dołącz orzeczenie o niepełnosprawności
4. KRUS wyda decyzję — w przypadku odmowy, odwołanie do Prezesa KRUS

Składki KRUS w 2026:

• Kwartalnie: około 360-420 zł (dla domownika z gospodarstwem rolnym)
• Miesięcznie: około 120-140 zł

Alternatywa — ZUS z preferencyjnymi składkami:

Jeśli KRUS odmówi, możesz przejść na ZUS z:

• Ulgą na start (6 miesięcy bez składek społecznych, tylko zdrowotna ~430 zł)
• Preferencyjnym ZUS (2 lata, ~30% pełnej składki: ~500-600 zł miesięcznie)
• Małym ZUS Plus (do 2 lat, składka zależna od dochodu, ~300-600 zł)

3. Działalność nierejestrowana?

Odpowiedź: Możliwa, ale tylko na start lub przy bardzo małej liczbie klientów.

Limit 2026:

• 75% minimalnego wynagrodzenia
• Minimalne wynagrodzenie 2026: ~4.666 zł (od stycznia)
• Limit miesięczny: ~3.500 zł przychodu
• Przy 5 klientach × 100 zł = 500 zł/dzień × 12 dni = 6.000 zł/mc — przekraczasz limit

Zalety działalności nierejestrowanej:

• Brak wpisu do CEIDG
• Brak składek ZUS/KRUS
• Brak VAT
• Możliwość wystawiania faktur bez NIP (na dane osobowe)
• Przychód rozliczasz w PIT jako "inne źródła"

Wady:

• Limit 3.500 zł/mc — przy 20 klientach/miesiąc i 150 zł = 3.000 zł (jeszcze OK)
• Przy 6.000 zł/mc — musisz przejść na JDG
• Brak prawa do zwolnienia lekarskiego, zasiłku, L4
• Brak możliwości odliczania kosztów (szkolenia, fotel, olejki)
• Brak dostępu do PEFRON

Rekomendacja: Rozpocznij od działalności nierejestrowanej na pierwsze 1-3 miesiące (test rynku, zbieranie klientów), a gdy przychód przekroczy 3.500 zł/mc — przejdź na JDG.

4. ZUS i refundacja z PEFRON?

Odpowiedź: Tak, PEFRON może refundować składki ZUS.

PEFRON — dofinansowanie składek ZUS dla osób z niepełnosprawnością:

Osoba z niepełnosprawnością prowadząca JDG może ubiegać się o:

• Refundację składek na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, wypadkowe)
• Refundację składki na ubezpieczenie zdrowotne
• Refundacja przez 36 miesięcy od miesiąca, w którym rozpoczęto działalność

Kwoty refundacji (2026, szacunkowo):

• Pełna składka ZUS: ~1.600 zł/mc (społeczne + zdrowotna)
• Refundacja PEFRON: do ~1.000-1.200 zł/mc (część społecznej)
• Do zapłaty: ~400-600 zł/mc (zdrowotna + reszta społecznej)

Procedura:

1. Zarejestruj JDG
2. Złóż wniosek do PEFRON (lub do Wojewódzkiego Urzędu Pracy właściwego ds. PEFRON)
3. Wniosek o refundację składek — składany co miesiąc (lub kwartalnie)
4. Potrzebne: orzeczenie o niepełnosprawności, zaświadczenie o prowadzeniu JDG, ZUS RCA

Ważne: PEFRON wymaga, aby firma nie zalegała z płatnościami i była aktywnie prowadzona. Refundacja dotyczy tylko okresów, gdy faktycznie płacisz składki.

5. Jakie formalności trzeba spełnić?

Pełna lista formalności dla JDG:

Dodatkowo dla refleksologii:

• Zaświadczenie o ukończeniu kursu/szkolenia z refleksologii
• Jeśli chcesz używać PKD 86.90.Z — warto sprawdzić, czy refleksologia wymaga jakichś certyfikatów

6. Jakie dofinansowania zdobyć?

Pełna lista dofinansowań dla osoby z niepełnosprawnością:

A. PEFRON — na rozpoczęcie działalności gospodarczej

• Kwota: do 35.000 zł (jednorazowo, bezzwrotnie)
• Cel: zakup wyposażenia, fotela, adaptacja gabinetu
• Warunek: JDG zarejestrowana, orzeczenie o niepełnosprawności, biznesplan
• Gdzie: Wojewódzki Urząd Pracy / PCPR (w zależności od województwa)
• Czas: 30-60 dni od złożenia wniosku

B. PEFRON — dofinansowanie na przystosowanie stanowiska pracy

• Kwota: do 50.000 zł
• Cel: adaptacja gabinetu, zakup fotela refleksologicznego, oświetlenia, mebli
• Warunek: Posiadanie JDG lub bycie zatrudnionym
• Gdzie: WUP / PCPR

C. PEFRON — dofinansowanie na szkolenia

• Kwota: do 20.000 zł (lub 80% kosztów szkolenia, max 3-krotność przeciętnego wynagrodzenia)
• Cel: kurs Manzanares JT, certyfikaty, szkolenia z refleksologii
• Warunek: Posiadanie JDG, kurs związany z prowadzoną działalnością
• Gdzie: WUP / PCPR
• Uwaga: Manzanares JT jest drogi — PEFRON może pokryć 80% kosztów

D. PEFRON — dofinansowanie na zakup materiałów

• Kwota: do 10.000 zł (w zależności od programu)
• Cel: olejki, rękawiczki, ręczniki, środki czystości
• Warunek: Posiadanie JDG, orzeczenie o niepełnosprawności

E. Starostwo Powiatowe / Urząd Pracy

• Dotacja na rozpoczęcie działalności: do 40.000 zł (dla osób bezrobotnych, ale z niepełnosprawnością)
• Warunek: Status bezrobotnego w PUP
• Uwaga: Jeśli masz umowę zlecenie, możesz nie mieć statusu bezrobotnego

F. Ulgi podatkowe

• Ulga na zakup fotela i wyposażenia: odliczenie od dochodu (ryczałt: odliczenie od przychodu)
• Ulga rehabilitacyjna: jeśli nie odliczysz w firmie, możesz w PIT (jeśli wydatki na cele rehabilitacyjne)

G. PFRON — pożyczka na rozpoczęcie działalności

• Kwota: do 60.000 zł
• Oprocentowanie: 0,5% (bardzo niskie)
• Okres spłaty: do 5 lat
• Warunek: JDG, orzeczenie o niepełnosprawności

7. Jakie umowy podnajmu gabinetu w normobarii na godziny?

Odpowiedź: Umowa podnajmu (lub najmu) lokalu użytkowego na godziny.

Rekomendowana forma:

• Umowa najmu krótkoterminowego (najem na godziny/dni tygodnia)
• Zawierana między spółką normobaria (wynajmującym) a Tobą (JDG)

Co musi zawierać umowa:

Przykładowa stawka:

• 30-50 zł/godzinę za gabinet z fotelem
• Przy 3 dniach × 6 godzin × 4 tygodnie = 72 godziny/mc
• Czynsz: 72 × 40 zł = 2.880 zł/mc (lub ryczałt 2.500 zł)

Uwaga: Jeśli jesteś udziałowcem spółki, umowa musi być na warunkach rynkowych (nie może być podejrzana o ukryty zysk). Spółka wystawi Ci fakturę VAT (jeśli jest czynnym podatnikiem VAT) lub notę księgową.

8. Jak uniknąć VAT?

Refleksologia a VAT — masz dwie drogi do zwolnienia:

Droga 1: Zwolnienie PODMIOTOWE (limit 200.000 zł)

• Każdy przedsiębiorca może korzystać ze zwolnienia z VAT, jeśli jego przychód nie przekracza 200.000 zł rocznie
• Przy 15-20 klientach × 100-150 zł × 12 miesięcy = 18.000-36.000 zł — jesteś bezpiecznie poniżej limitu
• Wystawiasz faktury bez VAT (adnotacja: "zwolnione z VAT na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o VAT")

Droga 2: Zwolnienie PRZEDMIOTOWE (usługi medyczne)

• Refleksologia przy PKD 86.90.Z może być uznana za usługę związaną z ochroną zdrowia
• Zwolnienie bez limitu — nawet jeśli zarobisz 500.000 zł, nie płacisz VAT
• Wymóg: musisz mieć odpowiednie kwalifikacje (certyfikat refleksologa)
• Podstawa: art. 43 ust. 1 pkt 18-19 ustawy o VAT (usługi w zakresie opieki medycznej)

Rekomendacja: Wybierz zwolnienie podmiotowe (art. 113) — najprostsze, bez ryzyka kontroli skarbowej co do kwalifikacji medycznych.

9. Które PKD wybrać dla refleksologii?

Rekomendacja: PKD 86.90.Z — daje największe korzyści (zwolnienie z VAT bez limitu), ale wymaga potwierdzenia kwalifikacji. Jeśli nie masz certyfikatu — 96.04.Z (zwolnienie do 200.000 zł).

10. Czy mogę liczyć na refundację z PEFRON na szkolenia i wyposażenie?

Tak — pełna lista wydatków, które PEFRON może dofinansować:

Razem: możesz uzyskać do 35.000-50.000 zł dofinansowania z PEFRON.

Rekomendowana ścieżka — Opcja A: JDG w KRUS + PEFRON

Dla kogo: Jeśli chcesz pracować 3-4 dni × 5 klientów (przychód 6.000-12.000 zł/mc)

Schemat:

1. Zdobądź orzeczenie o niepełnosprawności (już wkrótce)
2. Zarejestruj JDG w CEIDG (PKD 86.90.Z, ryczałt 8,5%)
3. Złóż wniosek do KRUS o pozostanie w ubezpieczeniu (załącz orzeczenie)
4. Złóż wniosek PEFRON o refundację składek ZUS (na wypadek odmowy KRUS)
5. Złóż wniosek PEFRON o dofinansowanie na rozpoczęcie działalności (35.000 zł)
6. Złóż wniosek PEFRON o dofinansowanie na szkolenia (Manzanares JT)
7. Podpisz umowę podnajmu gabinetu ze spółką normobaria
8. Rozpocznij działalność

Koszty miesięczne (szacunkowo):

• KRUS: ~120-140 zł/mc (lub preferencyjny ZUS: ~500-600 zł)
• Czynsz za gabinet: ~2.000-3.000 zł/mc
• Olejki, materiały: ~300-500 zł/mc
• Razem: ~2.500-3.500 zł/mc

Przychód (szacunkowo):

• 15-20 klientów × 100-150 zł = 1.500-3.000 zł/tydzień
• 6.000-12.000 zł/miesiąc

Dochód netto:

• 6.000 - 3.000 (koszty) = 3.000 zł × 8,5% (ryczałt) = 2.745 zł/mc
• 12.000 - 3.500 (koszty) = 8.500 zł × 8,5% = 7.777 zł/mc

Rekomendowana ścieżka — Opcja B: Działalność nierejestrowana

Dla kogo: Jeśli chcesz zacząć małymi krokami (max 8-10 klientów tygodniowo, przychód < 3.500 zł/mc)

Schemat:

1. Nie rejestrujesz JDG
2. Wystawiasz rachunki/faktury na dane osobowe (bez NIP)
3. Przychód rozliczasz w PIT jako "inne źródła"
4. Nie płacisz ZUS, KRUS, VAT
5. Nie masz dostępu do PEFRON

Limit: Max ~3.500 zł/mc (przy 100 zł/sesja = 35 sesji/mc, czyli ~8-9 klientów/tydzień)

Przejście na JDG: Gdy przychód przekroczy limit — rejestrujesz JDG i składasz wnioski PEFRON.

Porównanie opcji

Formalności krok po kroku

Krok 1: Orzeczenie o niepełnosprawności (już wkrótce)

• Orzeczenie wydaje ZUS (Oddział) lub Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności (PCPR)
• Wniosek: ZUS ZN-1 (do ZUS) lub standardowy wniosek do PCPR
• Stopień: lekki, umiarkowany lub znaczny
• Do PEFRON wystarczy każdy stopień

Krok 2: Rejestracja JDG (CEIDG)

• Online: ceidg.gov.pl (przez profil zaufany lub e-dowód)
• PKD główne: 86.90.Z (lub 96.04.Z / 96.09.Z)
• Forma opodatkowania: ryczałt ewidencjonowany (8,5% lub 3%)
• Adres do doręczeń: adres zamieszkania lub gabinetu
• Czas: 1 dzień (wpis następnego dnia roboczego)

Krok 3: Wybór formy opodatkowania

• Oświadczenie o wyborze ryczałtu składasz w CEIDG (automatycznie przy rejestracji)

-Ryczałt 8,5% dla usług (PKD 96.04.Z, 96.09.Z)

• Ryczałt 3% dla usług medycznych (PKD 86.90.Z) — ale tylko jeśli spełniasz warunki
• Alternatywnie: skala podatkowa 12% (od dochodu) — jeśli masz wysokie koszty

Krok 4: VAT

• Złóż VAT-R w urzędzie skarbowym (online)
• Wybierz: "zwolniony podmiotowo" (art. 113) — limit 200.000 zł
• Faktury: wystawiasz bez VAT, z adnotacją o zwolnieniu

Krok 5: KRUS

• Złóż wniosek do KRUS (formularz KRUZ-1)
• Załącz: orzeczenie o niepełnosprawności, zaświadczenie o wpisie do CEIDG
• Czekaj na decyzję (30 dni)

Krok 6: PEFRON

• Wniosek o dofinansowanie na rozpoczęcie działalności: WUP/PCPR
• Wniosek o refundację składek: WUP/PCPR
• Wymagane: orzeczenie, biznesplan, zaświadczenie o wpisie do CEIDG

Krok 7: Umowa podnajmu

• Patrz sekcja Umowa podnajmu gabinetu

Dofinansowania — pełna lista

Razem możliwe dofinansowanie: 35.000 + 50.000 + 20.000 = 105.000 zł (bezzwrotnie) + 60.000 zł (pożyczka 0,5%).

Umowa podnajmu gabinetu

Elementy umowy między spółką normobaria a Tobą (JDG):

1. Przedmiot:

• Gabinet o powierzchni minimum 10-12 m²
• Lokalizacja: siedziba spółki normobaria
• Wyposażenie: fotel refleksologiczny (lub własny), leżanka, biurko, szafka

2. Czas:

• Dni: poniedziałek, wtorek, środa, czwartek (wybierz 3-4)
• Godziny: np. 10:00-18:00 (z przerwą 13:00-14:00)
• Opcja: konkretne godziny, np. 10:00-15:00 (5 klientów × 45-60 min)

3. Stawka:

• Opcja A: 30-50 zł/godzinę (wliczając media, prąd, wodę)
• Opcja B: ryczałt miesięczny 2.000-3.000 zł (bez względu na liczbę godzin)
• Opcja C: 30% przychodu (ale to skomplikowane księgowo)

4. Dodatkowe postanowienia:

• Korzystanie z poczekalni, WC, recepcji
• Oznakowanie gabinetu (Twoje imię i godziny przyjęć)
• Ubezpieczenie OC (każda strona ubezpiecza swoją działalność)
• Rozliczenie mediów (ryczałt lub podlicznik)

5. Wzór umowy:

UMOWA NAJMU GABINETU (na godziny)

zawarta w dniu _____ w _____ pomiędzy:

[Spółka Normobaria z o.o.], NIP: _____, KRS: _____
zwanym dalej "Wynajmującym"

a

[Imię Nazwisko], prowadzącą JDG pod nazwą [Nazwa], NIP: _____
zwaną dalej "Najemcą"

§1
Wynajmujący oddaje Najemcy do używania gabinet nr __ o pow. __ m²,
zlokalizowany w [adres], w następujących dniach i godzinach:
- Poniedziałek: 10:00-18:00
- Środa: 10:00-18:00
- Czwartek: 10:00-15:00

§2
Czynsz najmu wynosi __ zł/godzinę, płatny do 10. dnia każdego miesiąca
na podstawie faktury VAT wystawionej przez Wynajmującego.

§3
Umowa zawarta na czas określony 12 miesięcy od dnia _____.
Okres wypowiedzenia: 1 miesiąc.

§4
Najemca zobowiązuje się do:
- utrzymania gabinetu w czystości
- przestrzegania regulaminu obiektu
- posiadania ubezpieczenia OC

§5
Wynajmujący zapewnia: dostęp do poczekalni, WC, wody, prądu, internetu.

VAT i podatki

VAT

• Zwolnienie podmiotowe (art. 113): do 200.000 zł przychodu rocznie — jesteś bezpieczna
• Nie musisz rejestrować się jako czynny podatnik VAT
• Wystawiasz faktury z adnotacją: "Zwolnione z VAT na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o VAT"
• Jeśli chcesz zwolnienia przedmiotowego (PKD 86.90.Z) — wybierz art. 43 ust. 1 pkt 18

Ryczałt

• 8,5% od przychodu (dla usług)
• 3% od przychodu (dla usług medycznych — PKD 86.90.Z, jeśli spełniasz warunki)
• Przykład: przychód 8.000 zł × 8,5% = 680 zł podatku miesięcznie
• Składki KRUS/ZUS odliczasz od przychodu (50% składki zdrowotnej)

Księgowość (ryczałt)

• Ewidencja przychodów (uproszczona)
• Brak ksiąg rachunkowych
• Nie musisz prowadzić pełnej księgowości
• Faktury dla klientów (rachunki uproszczone)

Harmonogram wdrożenia (8 tygodni)

Źródła (Linki URL)

• Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników (KRUS) — Dz.U. 2025 poz. 142
• Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (PEFRON)
• Ustawa o VAT — zwolnienie podmiotowe art. 113
• Ustawa o VAT — zwolnienie przedmiotowe usług medycznych art. 43
• CEIDG — Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej
• PEFRON — Fundusz Osób Niepełnosprawnych
• PFRON — dofinansowanie rozpoczęcia działalności gospodarczej
• Biznes.gov.pl — zakładanie działalności gospodarczej
• Polska Klasyfikacja Działalności (PKD) — 86.90.Z
• ZUS — ulga na start i preferencyjne składki
• KRUS — domownik rolnika
• Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej — PEFRON

Zastrzeżenie: Powyższy przewodnik ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Przed podjęciem decyzji skonsultuj się z doradcą podatkowym, księgową lub prawnikiem specjalizującym się w prawie gospodarczym. Stan prawny na lipiec 2026. Kwoty dofinansowań PEFRON mogą się różnić w zależności od regionu i dostępności środków w danym roku.